Eικόνες και κείμενα πληροφορίας που δημιουργούνται μόνα τους. Ο CEO της δημοφιλέστατης εφαρμογής TikTok και ένας τύπος μια χαρά παιδί, που δεν ψάχνεται, αλλά γνωρίζει κάθε γυναικείο όνομα αυτής της χώρας. Και που είναι η ασφάλεια μέσα σε όλα αυτά; Δύσκολο να την ανακαλύψεις. Η τεχνολογία προχωρά με γρήγορους ρυθμούς και εμείς τρέχουμε ‘ξοπίσω’ της ενώ παράλληλα κάνουμε μια προσπάθεια να αποφύγουμε την τόση πληροφορία που πέφτει επάνω μας.
Τα βήματα της πληροφορίας
Δεν είναι πολύ μακριά η εποχή που για να πάρουμε την πληροφορία για κάτι, πρώτα ξεκινούσαμε με την απορία. Μια απορία, ένας προβληματισμός και ξεκινούσε η αναζήτηση για την λύση του κάθε “μυστηρίου”. Η διάδοση της πληροφορίας αποτελεί ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης κοινωνίας και η πάροδος του χρόνου οδηγεί στην εξέλιξή της. Παλαιότερα, για να αναζητήσουμε πληροφορίες, θα έπρεπε να ψάξουμε σε έντυπες εγκυκλοπαίδειες, οι οποίες ήταν διαθέσιμες στα σπίτια μας ή στις δημόσιες βιβλιοθήκες. Οι εγκυκλοπαίδειες αυτές ήταν ο απόλυτος οδηγός για όλες τις πληροφορίες, όπως γεγονότα, αριθμοί, ιστορικά γεγονότα και πολλά άλλα. Ωστόσο, αυτή η διαδικασία ήταν χρονοβόρα και περιορισμένη στον αριθμό των εγκυκλοπαιδειών που διαθέταμε.
Τα πράγματα, με τα χρόνια, άλλαξαν. Από τις ογκώδεις εγκυκλοπαίδειες που στόλιζαν τα περισσότερα σαλόνια, τις δεκαετίες ’90 και ’00, περάσαμε στις μηχανές αναζήτησης στο διαδίκτυο. Με την εμφάνιση του, όλα αυτά άλλαξαν δραματικά. Η αναζήτηση της πληροφορίας σχεδόν για οτιδήποτε γινόταν με μερικά κλικ στο ποντίκι μας. Η πρόσβαση έγινε ευκολότερη και ταχύτερη από ποτέ. Αναπτύξαμε την ικανότητα να τις αναζητήσουμε σε πολλές διαφορετικές πηγές, όπως ιστοσελίδες, blogs, βίντεο και social media, προσφέροντας έτσι ποικίλες πληροφορίες και απόψεις για κάθε θέμα που μας απασχολεί. Τα πρώτα χρόνια χρήσης των μηχανών αυτών πιστεύαμε ότι κατακτήσαμε τον κόσμο.
Η περίπτωση του Tik Tok
Αν και η εφαρμογή υπάρχει από το 2016, ο Covid-19 έφερε την ανάπτυξή της. Μέσα στο διάστημα της καραντίνας, όλο και περισσότεροι άνθρωποι κατεβάσαμε την εφαρμογή. Στην αρχή είχε πλάκα, όμως για πολλούς έχει προκαλέσει σε εθισμό. Τα συνεχόμενα βίντεο σύντομης διάρκειας, με διαφορετικό ή παρόμοιο (ανάλογα με τον αλγόριθμο) περιεχόμενο, μας ‘προτρέπουν’ να παρακολουθήσουμε κάθε επόμενο βίντεο.
Το Tik Tok έδωσε την ελευθερία στους χρήστες της, να ανεβάζουν το περιεχόμενό τους. Όσο περισσότερο ενδιαφέρον είχε τόσο περισσότερα ‘views’ κατακτούσε. Πολλοί χρήστες έγιναν viral, απέκτησαν χιλιάδες followers και ξεκίνησαν καριέρα ως Tiktokers.
Είναι το Tik Tok μηχανή αναζήτησης;
Το Tik Tok αποτελεί μια εφαρμογή κοινωνικής δικτύωσης με πλούσιο περιεχόμενο. Η πρόσβαση σε ένα μεγάλο ποσοστό πληροφοριών, μας οδήγησε, ίσως υποσυνείδητα, να ανατρέχουμε σε αυτήν όταν ψάχνουμε κάτι. Η Generetion Z, δηλαδή τα άτομα από το 1995 και έπειτα, πράγματι χρησιμοποιούν το Tik Tok ως μηχανή αναζήτησης. Σύμφωνα με τον ανώτερο αντιπρόεδρο της Google, Prabhakar Raghavan, σε ποσοστό 40% οι Z χρησιμοποιούν την εφαρμογή ως μηχανή αναζήτησης. Αν και δεν υπάρχει καμία επίσημη ανακοίνωση από τα στελέχη της εφαρμογής, άτυπα, υπάρχει μια τέτοια πορεία.
Virality
Η απόλυτη ελευθερία που δίνει αυτή η εφαρμογή μπορεί να κάνει κάποιον γνωστό από τη μία μέρα στην άλλη. Αυτό βέβαια δεν είναι πάντα καλό για όλους. Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι η δημοσίευση όλων των ηχητικών περιεχομένων ενός μύστη χρήστη του Instagram. Ένας λογαριασμός με το όνομα antrasstigmh ανέβασε το πρώτο βίντεο και μέσα σε λίγες ώρες η εφαρμογή γέμισε με παρόμοιο περιεχόμενο.
Κίνδυνοι για την ασφάλεια των χρηστών
Το Κογκρέσο κάλεσε τον διευθύνων σύμβουλος του TikTok , Shou Zi Chew σε μια δοκιμαστική ακρόαση στο Κογκρέσο, έγινε εν μέσω δικομματικής πίεσης για την πλήρη απαγόρευση της εφαρμογής στις ΗΠΑ. Ένας από τους λόγους που το Κονγκρέσο κάλεσε τον Chew ήταν και η ιστορία ενός δεκαεξάχρονου που αυτοκτόνησε. Οι γονείς του νεαρού υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή ευθύνεται για τον θάνατο του παιδιού τους. Μετέφεραν, μάλιστα, στον Ceo του Tik Tok, μέσω του δικηγόρου τους, ότι “Η εταιρεία σας κατέστρεψε τις ζωές μας“.
Η τεχνολογία του Artificial intelligence (AI)
Η τεχνητή νοημοσύνη (Artificial intelligence) είναι ένας τομέας της επιστήμης των υπολογιστών. Έχει ως αντικείμενο την ανάπτυξη αλγορίθμων και συστημάτων που μπορούν να εκτελούν εργασίες που απαιτούν ανθρώπινη νοημοσύνη, όπως η αναγνώριση εικόνων, η αναγνώριση φωνής, η ανάλυση γλώσσας και η λήψη αποφάσεων. Η έννοια της τεχνητής νοημοσύνης δημιουργήθηκε τη δεκαετία του 1950. Την χρησιμοποιούν σε πολλούς τομείς, όπως η ρομποτική, η αυτόνομη οδήγηση αυτοκινήτων, η υπηρεσία πελατών, η ανάλυση δεδομένων, η κατανόηση και αναπαραγωγή φυσικής γλώσσας, η ιατρική και η βιομηχανία. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη αποδείξει την αξία της σε πολλούς τομείς.
Το ΑΙ σε χέρια οικιακών χρηστών
Σήμερα κάθε χρήστη του διαδικτύου έχει πρόσβαση στις εφαρμογές του AI. Η πιο δημοφιλής χρήση από απλούς χρήστες είναι το ChatGpt. Το ChatGPT είναι ένα μεγάλο μοντέλο γλωσσικής επεξεργασίας (language model) που εκπαίδευσε η OpenAI. Είναι βασισμένο στην αρχιτεκτονική GPT-3.5. Το μοντέλο μπορεί να απαντά σε ερωτήσεις και να παράγει κείμενο με βάση τα στοιχεία που έχει μάθει από μεγάλους όγκους κειμένων που έχει συλλέξει από το Διαδίκτυο. Το ChatGPT χρησιμοποιούν ευρέως εφαρμογές όπως οι εικονικοί βοηθοί, οι συστάσεις προϊόντων, η αυτόματη απάντηση σε ερωτήσεις και η ανάλυση συναισθημάτων.
Την παραπάνω εξήγηση την έδωσε το ίδιο το ChatGPT, όταν του ζητήσαμε να δώσει έναν ορισμό για τον εαυτό του.
Τρέχοντας, παίρνουμε την ασφάλεια μαζί μας;
Κάθε βήμα προς την εξέλιξη είναι σημαντικό. Την ίδια σημασία όμως έχει όταν αυτή την εξέλιξη την κατέχει και η ασφάλεια. Λάθος άνθρωποι μπορεί να μετατρέψουν την απεριόριστη ελευθερία και την ευκολία στην πρόσβαση και διάδοση της πληροφορίας, σε όπλο. Χάσαμε κάποια όρια. Αυτό δημιουργεί ανασφάλεια, φόβο για το άγνωστο και σύγχυση. Μπορεί να μας προκαλεί μεν ασφάλεια καθώς έχουμε πρόσβαση σε πολύ περισσότερη γνώση από ότι οι γονείς μας, όμως δεν ξέρουμε καν αν αυτές τις πληροφορίες τις έχει διασταυρώσει κάποιος, αλλά και ποιος είναι αυτός που μπορεί να το έκανε. Και το χειρότερο είναι ότι, καμιά φορά, έχει ουσία για εμάς.
Δεν ξέρω αν οι εφαρμογές και οι νέες τεχνολογίες είναι από μόνες τους επικίνδυνες. Αυτό που γνωρίζω είναι ότι πρέπει να διδαχθούμε την χρήση τους με καλύτερο τρόπο. Έτσι ώστε να γίνουν όπλο για κάτι καλό και όχι για κάτι επικίνδυνο.