Είναι σημαντικό -και πολλές φορές αναγκαίο- να προστατεύσουμε τον ιδιωτικό μας χώρο, εγκαθιστώντας συστήματα βιντεοεπιτήρησης. Ποιο είναι όμως το νομικό πλαίσιο για αυτήν την εγκατάσταση; Μπορούμε, έτσι απλά, να βάλουμε μια ή περισσότερες κάμερες, όπου εμείς αποφασίσουμε;
Τι είναι τα συστήματα βιντεοεπιτήρησης;
Ο όρος συστήματα βιντεοεπιτήρησης ορίζει τα συστήματα εκείνα που είναι μόνιμα εγκατεστημένα σε ένα χώρο και έχουν τη δυνατότητα λήψης ή/και μετάδοσης εικόνας ή και ήχου προς οθόνες προβολής ή μηχανήματα καταγραφής (όπου οι κάμερες μπορούν να συνδέονται με την οθόνη ή το μηχάνημα καταγραφής είτε απευθείας είτε μέσω δικτύου/διαδικτύου).
Η συνηθέστερη περίπτωση ενός συστήματος είναι τα κλειστά κυκλώματα τηλεόρασης.
Εφόσον ένα σύστημα βιντεοεπιτήρησης λαμβάνει εικόνα από πρόσωπα (ανεξάρτητα αν το σύστημα είναι σε μόνιμη λειτουργία ή όχι), τότε συντελείται επεξεργασία προσωπικών δεδομένων. Σημειώνεται ιδιαίτερα ότι ακόμα και η απλή λήψη εικόνας, χωρίς καταγραφή, συνιστά επίσης επεξεργασία προσωπικών δεδομένων (και, ως εκ τούτου, δεν απαλλάσσεται ο υπεύθυνος μιας τέτοιας επεξεργασίας από τις υποχρεώσεις του προς την Αρχή, όπως αυτές περιγράφονται στη συνέχεια, στην ενότητα «Πληροφορίες για υπευθύνους επεξεργασίας».).
Επισημαίνεται ότι δεν θεωρούνται συστήματα βιντεοεπιτήρησης οι κάμερες χειρός, φωτογραφικές μηχανές, συσκευές κινητού τηλεφώνου, καθώς και θυροτηλέφωνα/θυροτηλεοράσεις που ενεργοποιούνται κατόπιν ενέργειας του εισερχόμενου και δεν καταγράφουν: συνεπώς, το περιεχόμενο αυτής της ενότητας των συστημάτων βιντεοεπιτήρησης δεν καλύπτει τη φωτογράφιση/βιντεοσκόπηση που πραγματοποιείται με αυτά τα συστήματα.
Διάβασε ακόμα: Ζεις μόνος; 7 ‘κλειδιά’ για να είσαι ασφαλής
Το Νομικό Πλαίσιο για τις κάμερες
Με βάση το άρθρο 13 του ν. 4624/2019 για την εγκατάσταση συστήματος βιντεοεπιτήρησης απαιτείται η υποβολή γνωστοποίησης στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Η ίδια υποχρέωση γνωστοποίησης υπάρχει και για κάθε μεταβολή στο σύστημά βιντεοεπιτήρησης (π.χ. προσθήκη, αφαίρεση ή επανατοποθέτηση καμερών). Σε περίπτωση που η γνωστοποίηση αυτή δε λάβει χώρα, είναι δυνατό να επιβληθούν τόσο διοικητικές όσο και ποινικές κυρώσεις, σύμφωνα με τα άρθρα 20 και 22 του ν. 2472/1997.
Αρχή προστασίας προσωπικών δεδομένων
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα είναι συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξάρτητη δημόσια Αρχή, η οποία έχει ως αποστολή της την εποπτεία της εφαρμογής του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων, του ν. 4624/2019, του ν. 3471/2006 και άλλων ρυθμίσεων που αφορούν την προστασία του ατόμου από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και την ενάσκηση των αρμοδιοτήτων που της ανατίθενται κάθε φορά.
Εξαίρεση από τον κανόνα της υποχρέωσης γνωστοποίησης αποτελούν οι περιπτώσεις που το σύστημα βιντεοεπιτήρησης λαμβάνει ή/και καταγράφει εικόνα από αποκλειστικά ιδιωτικό, μη επαγγελματικό χώρο, όπως για παράδειγμα στο σπίτι. Ως προς το σημείο τοποθέτησης των καμερών, αυτό μπορεί να είναι οπουδήποτε εντός του διαμερίσματός. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι απαγορεύεται να λαμβάνεται εικόνα από εξωτερικό δημόσιο χώρο, όπως για παράδειγμα κάμερα στο μπαλκόνι η οποία λαμβάνει εικόνα από δρόμο ή πεζοδρόμιο, καθώς και από γειτονικά κτίρια (άρθρο 3 της οδηγίας 1/2011). Εάν πρόκειται για οροφοδιαμέρισμα, η τοποθέτηση κάμερας και η επεξεργασία θεωρούνται νόμιμες, εφόσον το πεδίο λήψης εικόνας είναι το απολύτως απαραίτητο για τον σκοπό της προστασίας της εισόδου του διαμερίσματος.
Το πρόσωπο που έχει τοποθετήσει την κάμερα θεωρείται υπεύθυνος επεξεργασίας για την εγκατάσταση αυτή και, επομένως, έχει όλες τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το ν. 2472/1997 και την οδηγία 1/2011, όπως υποχρέωση υποβολής γνωστοποίησης στην Αρχή, υποχρέωση ικανοποίησης των δικαιωμάτων ενημέρωσης, πρόσβασης και αντίρρησης των υποκειμένων, υποχρέωση τήρησης του απορρήτου και της ασφάλειας της επεξεργασίας.
Τελικά που μπορούμε να τοποθετήσουμε κάμερες ασφαλείας;
- Μπορούμε να τοποθετήσουμε μία κάμερα εντός του διαμερίσματός σου χωρίς να λαμβάνει εικόνα από το μπαλκόνι, δημόσιο δρόμο ή την είσοδο της πολυκατοικίας.
- Μπορούμε να τοποθετήσουμε κάμερα που επιβλέπει τον χώρο της εισόδου, χωρίς όμως να καταγράφει εικόνα ή ήχο.
- Μην ξεχνάμε ότι οι κάμερες δεν πρέπει να λαμβάνουν εικόνα από τους κοινόχρηστους χώρους.
- Μπορούμε τα τοποθετήσουμε κάμερες σε κοινόχρηστο χώρο στάθμευσης, για επιτήρηση οχήματός μας, εφόσον δεν υπάρχει τέτοιο σύστημα από την πολυκατοικία. Θα πρέπει όμως γι’ αυτό να ερωτηθούν οι υπόλοιποι ένοικοι, η κάμερα να εστιάζει αποκλειστικά στο όχημά μας και να τοποθετήσουμε ευδιάκριτες πινακίδες. Για αυτή την επεξεργασία, πρέπει να υποβάλουμε γνωστοποίηση στην Αρχή.
- Αν ο κανονισμός της πολυκατοικίας προβλέπει ήδη την εγκατάσταση του συστήματος βιντεοεπιτήρησης, τότε απλά ακολουθούμε ότι ορίζει ο νόμος. Αν δεν το προβλέπει, απαιτείται συναπόφαση των 2/3 των ενοίκων. Αυτό σημαίνει ότι οι ένοικοι θα εκφράσουν γνώμη μόνο για το αν επιθυμούν ή όχι την λειτουργία του συστήματος βιντεοεπιτήρησης.